Naar de velden van Verdun – 2014

ossouaire_douaumont_verdun1

 Ossuaire de Douaumont  •  Bataille de Verdun 1916

Foto: Gordon T Lawson • Bron: flickr • Licentie: CC BY-NC-SA

 

Het weekend van 20 en 21 september 2014 vertrokken 40 leden en cursisten van de Alliances van Maestricht, Roermond en Eindhoven naar de slagvelden van Verdun. Onder de deskundige begeleiding van kenner en publicist Bob Latten en interim-voorzitter AF Maestricht, Jos Joskin, kregen de deelnemers een inkijkje in de verschrikkingen die zich daar met name in 1916 hebben afgespeeld.

 

Hoewel het landschap er onder een stralende zon lieflijk en mooi uitziet, kost het weinig moeite je te verbeelden wat een gruwelen zich hier hebben afgespeeld en mocht het beeld nog niet genoeg binnenkomen, dan word je er wel aan herinnerd door het kraterlandschap (granaten), de talloze monumenten, informatieborden, kruizen en militaire kerkhoven.

 

Onze reis startte in le Bois des Caures, de plek waar de eerste schoten van de slag bij Verdun gelost werden. We stonden stil bij het graf van Colonel Driant, die met zijn “chasseurs” zijn stellingen tegen een grote overmacht tot de dood heeft verdedigd. En we bezochten ook de plek waar de Duitsers in 1916 het verst waren opgerukt, voordat ze teruggeslagen werden.

Bezocht werden o.a. het Fort Douaumont met het ontzaglijk grote snelvuurkanon dat in een draaibare koepel zit en dat zich over drie verdiepingen uitstrekt, vestingwerk La Falouse, een bunker die geheel in de stijl van toen is ingericht en een goede indruk van het leven daar weergeeft, maar waar geen enkel onderdeel ‘echt’ uit die tijd is. ‘Ouvrage de la Falouse’ en het Musée informel van de Nederlander Jean-Paul de Vries en zijn echtgenote in Romagne, waar elk tentoongesteld voorwerp door Jean-Paul eigenhandig uit de grond in de omgeving is gehaald in de afgelopen tientallen jaren. Een bonte verzameling van gebruiksvoorwerpen en wapens in oorspronkelijke staat, dus bedekt met roest en aarde. Jean-Paul heeft een grote indruk op ons gemaakt door zijn idealisme en gedrevenheid. Een bijzondere man!

 

Ouvrage de la Falouse

Ouvrage de la Falouse 

 

Andere bezochte plaatsen van belang waren  het weggevaagde dorpje Fleury-devant-Douaumont en natuurlijk het Ossuaire (knekelhuis) van Douaumont . Hier aanschouwden we de graven van bijna 16.000 gesneuvelden en de honderdduizenden gebeenten van hen die niet meer geïdentificeerd konden worden. Hun resten blijven zichtbaar in de kelders van dit indrukwekkende gebouw en maken de dood, die hier rondwaarde, op aangrijpende wijze tastbaar.

 

Tussendoor werden de nodige begraafplaatsen en monumenten bezocht (op zondag soms tijdens een stortbui wat ook weer een bepaald sfeerbeeld opriep), elk met hun eigen, indrukwekkende en trieste verhaal. Bij de kerk van Saint-Remy-la-Calonne vertelde Jos Joskin het verhaal van de Franse schrijver Alain Fournier die met zijn eerste boek ‘Le Grand Meaulnes’ ongekend succesvol was, maar een jaar later het leven liet bij Verdun, op 22 september 1916, precies honderd jaar geleden. Zijn graf is er een van vele op het kerkhof.

 

Vele indrukken rijker vertrok het gezelschap aan het eind van de middag weer richting Nederland. Het was een weekend dat niet licht vergeten zal worden.